دوره 73 (1399)
دوره 72 (1398)
دوره 71 (1397)
دوره 70 (1396)
دوره 69 (1395)
دوره 68 (1394)
دوره 67 (1393)
دوره 66 (1392)
دوره 65 (1391)
دوره 55 (1390)
دوره 54 (1390)
دوره 53 (1389)
دوره 52 (1388)
دوره 51 (1387)
دوره 50 (1386)
دوره 49 (1385)
دوره 48 (1384)
دوره 47 (1383)
دوره 46 (1382)
دوره 45 (1381)
دوره 44 (1380)
دوره 43 (1379)
دوره 42 (1378)
دوره 41 (1377)
دوره 40 (1376)
دوره 39 (1375)
دوره 38 (1374)
دوره 37 (1373)
دوره 36 (1372)
دوره 35 (1371)
دوره 34 (1370)
دوره 33 (1369)
دوره 32 (1363)
دوره 31 (1362)
دوره 30 (1357)
دوره 29 (1356)
دوره 28 (1355)
دوره 27 (1354)
دوره 26 (1353)
دوره 25 (1352)
دوره 24 (1351)
دوره 23 (1350)
دوره 22 (1349)
دوره 21 (1348)
دوره 20 (1347)
دوره 19 (1346)
دوره 18 (1345)
دوره 17 (1344)
دوره 16 (1343)
دوره 15 (1342)
دوره 14 (1341)
دوره 13 (1340)
دوره 12 (1339)
دوره 11 (1338)
دوره 10 (1337)
دوره 9 (1336)
دوره 8 (1335)
دوره 7 (1334)
دوره 6 (1333)
دوره 5 (1332)
دوره 4 (1330)
دوره 3 (1329)
دوره 2 (1328)
دوره 1 (1327)

    اطلاعات آماری نشریه 

تعداد دوره‌ها 74
تعداد شماره‌ها 244
تعداد مقالات 1,494
تعداد نویسندگان 315
تعداد مشاهده مقاله 998,177
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 2,573,293
نسبت مشاهده بر مقاله 668.12
نسبت دریافت فایل بر مقاله 1722.42
تعداد مقالات ارسال شده 2,322
تعداد مقالات رد شده 1,863
درصد عدم پذیرش 80
تعداد مقالات پذیرفته شده 169
درصد پذیرش 7
زمان پذیرش (روز) 373
تعداد پایگاه های نمایه شده 11
تعداد داوران 111

نوروز مبارک

 

نشریۀ علمی زبان و ادب فارسی نخستین نشریۀ علمی دانشگاهی کشور در حوزۀ ادبیات و علوم انسانی است که اولین شمارۀ آن در فروردین 1327 در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تبریز انتشار یافت. این نشریه در تاریخ 1380/03/01 موفق به کسب رتبۀ علمی و پژوهشی از وزارت علوم شد و در ارزیابی اخیر وزارت متبوع، حائز درجۀ کیفی A گردید. نشریه در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) نمایه شده و درجۀ کیفیت  Q2 اخذ کرده است. زمینه های موضوعی نشریه صرفاً ادبیات حماسی و اسطوره، تصوف و عرفان، ادبیات غنایی و تعلیمی، بلاغت و دستور زبان فارسی، تاریخ ادبیات ایران، ادبیات داستانی، نظریه های ادبی و شعر معاصر ایران است.  زمان پذیرش اولیه حدودا ده روز و حداقل زمان داوری مقالات در این نشریه پنج هفته است و از مقالاتی که برای ارسال به داوری مناسب تشخیص داده شوند، در مرحلۀ ارسال به داور (یک میلیون ریال) و به شرط پذیرش، در مرحلۀ چاپ (دو میلیون ریال) هزینه دریافت می شود. این نشریه با احترام به قوانین اخلاق در نشریات، تابع قوانین کمیتۀ اخلاق در انتشار (COPE) است و از آئین نامۀ اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می نماید و برای بررسی مقالات خود از سیستم مشابهت­ یاب سمیم نور استفاده می کند. دسترسی به مقالات این نشریه آزاد است و تحت نظارت CC-BY می باشد. مقالات نشریه در پایگا­ه های استنادی SID, ISC, DOAJ, SIVILICA، پورتال علوم انسانی و ... نمایه شده است. نویسندگان و پژوهشگران باید هنگام استفاده از مقالات این نشریه، به عنوان نشریه، اطلاعات کتابشناختی و نیز نام مؤلف یا مؤلفان استناد نمایند. 


 

علمی- پژوهشی تاریخ ادبیات ایران
2. زبان نظامی گنجوی

تقی پورنامداریان؛ مصطفی موسوی

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 1-31

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.47080.3117

چکیده
  ابومحمد الیاس بن زکی موید نظامی گنجوی شاعر پارسی زبان داستانسرای قرن ششم هجری در بعضی مطالعات جهت دار چند دهۀ اخیر ترک زبان معرفی شده است. در این مقاله کوشیده ایم در درجه ی نخست با استناد به آثاری از نظامی گنجوی که در انتسابشان به وی هیچ گونه شک و تردیدی وجود ندارد و در درجه ی دوم با استناد به منابعی که از گذشته ی دور تا امروز در ارتباط ...  بیشتر

علمی- پژوهشی بلاغت و دستور زبان فارسی
3. «شاد»، «می» و «پشیمان شدن» (بررسی سه واژه از شاهنامه)

محمدحسن جلالیان

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 33-51

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.50092.3266

چکیده
  شاهنامه یکی از مفصل‌ترین آثار زبانی سده‌های نخستین رسمیّت و رواج زبان فارسی دری پس از اسلام است. این گنجینۀ گرانبها حاوی شواهد اصیل و قابل اعتماد از عناصر زبان فارسی این دوره و در بردارندۀ کلیدهای بسیاری در گشودن مسایل ناشناختۀ زبان فارسی دری و پیشینۀ آن، فارسی میانه، است. متقابلاً در این اثر به سبب کهنگی زبان آن، نکاتی هست که جز از ...  بیشتر

علمی- پژوهشی تصوف و عرفان
4. راستی‌آزماییِ رویدادهای سفرِ ابوسعیدابوالخیر به خرقان بر مبنای گزارش اسرارالتوحید

امیرحسین همتی

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 53-76

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.48698.3209

چکیده
  یکی از حکایت‌های مفصّلِ اسرارالتوحید، شرحِ سفر ابوسعیدابوالخیر به خرقان است. مؤلف در ارائۀ این گزارش، از راویتِ خواجه حسن مؤدّب استفاده کرده است. مطابقتِ آن‌چه دربارۀ این سفر در اسرارالتوحید آمده، با حکایت‌هایی که در همین زمینه در منتخبِ نورالعلوم و در رسالۀ ذکر قطب‌السالکین بیان شده، مغایرت‌هایی را نشان می‌دهد. این اختلاف‌ها، ...  بیشتر

علمی- پژوهشی ادبیات حماسی و اسطوره
5. قدمت دو منظومه به نام فرامرزنامه

وحید عیدگاه؛ حمیدرضا عظیمی

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 77-96

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.50431.3278

چکیده
  چکیدهدر میان منظومه‌های پهلوانی شناخته‌شده، دو منظومه به نام فرامرزنامه وجود دارد، یکی فرامرزنامۀ بزرگ و دیگری فرامرزنامۀ کوچک. مصحّحان تاریخ سرایش این دو منظومه را به ترتیب سدۀ پنجم و سدۀ ششم دانسته‌اند. امّا در هر دو منظومه نشانه‌هایی هست که با این تاریخ ادّعایی سازگاری ندارد. این نشانه‌ها تا کنون به طور کامل بررسی نشده‌است ...  بیشتر

علمی- پژوهشی ادبیات غنایی و تعلیمی
6. شیرین، شه‌بانویی در خوزستان و میان‌رودان یا شاه‌دختی در ارمنستان؟ (با نگاهی به تاریخ‌نگاری‌های ایرانی، سریانی، ارمنی و رومی)

قدرت قاسمی پور

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 97-122

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.48488.3199

چکیده
  با توّجه به این‌که سیمای شیرین در منابعِ تاریخی با سیمای داستانیِ او تفاوت دارد، در این مقاله ابتدا به چگونگیِ جایگاه و موطن او در منابعِ کهنِ فارسی، سریانی، رومی و ارمنی پرداخته‌ایم؛ در منابعی همچون تاریخ بلعمی و شاه‌نامه، شیرینْ کنیز و محبوبۀ خسرو است و ذکری هم از موطن و اصالت او نیامده، امّا در منابعی دسته‌اوّل و هم‌روزگار با ...  بیشتر

علمی- پژوهشی نسخه شناسی
7. زبان تصویری تاریخ جهانگشای جوینی (با بررسی دو نسخه مصوّر تاریخ جهانگشا)

فاطمه ماهوان

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 123-151

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.48803.3218

چکیده
  تاریخ جهانگشا روایتگر هجوم و حاکمیّت ایلخانان بر ایران است و نگاره‌های آن بیانگر روایت پنهانی است که ایرانیان از خاطره حاکمیّت این قوم در دل‌ها نگاشتند. زبان تصویری نگاره‌ها گاه مکنوناتی از تاریخ را آشکار می‌کند که به زبان متن امکان بیان آن نیست. به همین‌رو بررسی نگاره-های تاریخ جهانگشا همانقدر اهمیّت دارد که بررسی متن آن، زیرا ...  بیشتر

علمی- پژوهشی نسخه شناسی
8. معرفی و تحلیل نسخه‌های خطی آثار رشید تبریزی و بررسی سبکی آن‌ها

شهلا حاج طالبی؛ سید مهدی نوریان

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 153-187

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2021.44553.3017

چکیده
  آثار ادبی منظوم و منثور فارسی، اسناد تاریخی موثقی از پیشینۀ فکری، زبانی و ادبی حوزۀ فرهنگی زبان فارسی به‌شمار می‌روند. معرفی نسخه‌های خطی این آثار و بررسی ویژگی‌های آن‌، گام مهمی در مطالعۀ ارزش زبانی و ادبی این دست‌نوشته‌هاست. در این جستار، با روش استقرایی به معرفی و بررسی نسخه‌های خطی کلیات رشید تبریزی و بررسی سبکی آن‌ها می‌پردازیم. ...  بیشتر

علمی- پژوهشی ادبیات حماسی و اسطوره
9. نقد روانشناسانه زنان شاهنامه بر اساس نظریه یونگ( با تکیه بر شخصیتهای گردآفرید، کتایون و تهمینه)

وحید alibaygi sarhali؛ افسانه رمضانی

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 186-216

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.47495.3146

چکیده
  نقد روان‌شناختی از مهم‌ترین حوزه‌های نقد ادبی است که بر مبنای روان‌شناسی جدید و بر اساس نظریات یونگ صورت می‌پذیرد. این امر با استفاده از کُهن‌الگوهای مختلف، به واکاوی شخصیتهای افراد می‌پردازد و کُنش‌رفتاری آنها را در موارد گوناگون مورد ارزیابی قرار می‌دهد. در این میان کتاب شاهنامه و شخصیت‌های زنان آن، از نظرهای گوناگونی دارای ...  بیشتر

علمی- پژوهشی بلاغت و دستور زبان فارسی
10. نقش واژه‌ها و تعابیر عامیانه در بازتاب انتقادات اجتماعی؛ مطالعۀ موردی: «پنج نمایشنامه از میرزا آقا تبریزی»

حمید جعفری قریه علی

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 217-245

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.47489.3144

چکیده
  «پنج نمایشنامه» نوشتۀ میرزا آقا تبریزی از نخستین نمایشنامه‌های ادب فارسی است که اوضاع نابسامان و ناگوار دورۀ ناصری را با انشایی آمیخته به طنز نشان می‌دهد. این نمایشنامه‌ها با وجود نداشتن وحدت زمان، مکان و موضوع به‌دلیل دربرداشتن برخی از حقایق تاریخی اهمیّت دارند. جایگاه و اعتبار عنصر گفت‌وگو در نمایشنامه‌ها از عوامل تأثیرگذار ...  بیشتر

علمی- پژوهشی نظریه های ادبی
11. تحلیل گفتمان انتقادی مدرنیته در مدیر مدرسۀ آل احمد و سفر به انتهای شب سِلین براساس رویکرد نورمن فرکلاف

محمد محمدی‌آغداش؛ بهنام محرم زاده

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 247-273

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.42078.2926

چکیده
  تحلیل گفتمان انتقادی شاخه‌ای جدید و بین رشته‌ای در علوم انسانی و بالاخص در حوزه نقد زبان‌شناختی است که در سال‌های اخیر توسعه بیشتری پیدا کرده و در تحلیل مسائل مختلف سیاسی- اجتماعی و البته متون ادبی خودنمایی می‌کند. نورمن فرکلاف نظریه پرداز و بنیان‌گذار این جریان فلسفی-زبان‌شناختی در اواخر قرن بیستم میلادی با دریافت و گذر از نظریات ...  بیشتر

علمی- پژوهشی نظریه های ادبی
12. بررسی عوامل مؤثر بر سرعت روایت در رمان تاتار خندان غلامحسین ساعدی بر اساس نظریۀ روایت پردازی ژرار ژنت

صدیقه کبری صدقیانی؛ حمیدرضا فرضی؛ ناصر دشت پیما

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 275-298

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.38729.2755

چکیده
  زمان به عنوان یک عنصر مهم در رمان نویسی، از مؤلفه‌های اساسی در آفرینش رمان به شمار می‌رود و جایگاهی بنیانی در روایت دارد به گونه‌ای که به پندار برخی، ویژگی شناسایی روایت، منش زمانمند آن است. بازی‌های زمانی نویسندگان علاوه بر افزایش جذابیت روایت، نشانگر نحوۀ گزینش رویدادها از سوی نویسنده است و با بررسی آن به اهمیت یک رویداد در نظر ...  بیشتر

علمی- پژوهشی ادبیات داستانی
13. کاربست فرجام در داستان‌های نوگرایانۀ بیژن نجدی

علی کشاورز قدیمی؛ جواد طاهری؛ لیدا نامدار

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 299-320

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.47144.3120

چکیده
  پایان‌بندی از مباحث مهم روایت‌شناسی است. ابهام‌ و ساختار پیچیدۀ داستان پست‌مدرن به تبعیت از فرم، به پایان‌بندی‌های مختلفی می‌انجامد که درک و دریافت نتایج برای مخاطب، گیج‌کننده و بهت‌آور است. در ادبیات‌داستانی‌نوین، بیژن‌نجدی با شکستن فرم و ساختار کلاسیک، اقدام به خلق آثاری نموده، که به انواع فرجام منتهی شده است که اشکال آن ...  بیشتر

علمی- پژوهشی ادبیات داستانی
14. بررسی افول فراروایت‌ها در رمان «کولی کنار آتش» منیرو روانی‌پور

منیژه فرجیان محترم؛ علی دهقان؛ ایوب کوشان

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 321-343

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.33751.2488

چکیده
  فراروایت‌ها نظام‌های عقیدتی و فلسفی فراگیرند که به فعالیت‌ها، نهادها و ساختار اجتماعی، ارزش‌ها و اشکال فرهنگی مشروعیت می‌بخشند. این روایت‌ها که دارای خاستگاه زیستی، مذهبی، اجتماعی و رفتارهای خردگرا و دانش‌محور بودند، در عصر مدرنیته تصویری امیدبخش از آیندۀ بشر ترسیم می‌کردند. اما در دنیای پست‌مدرن، نتوانسته‌اند زندگی انسان‌ها ...  بیشتر

علمی- پژوهشی ادبیات داستانی
15. بررسی نقش همدلی و تاثیر آن بر خواننده در رمان بعد از پایان فریبا وفی

کرم نایب پور؛ نغمه ورقائیان

دوره 74، شماره 244 ، اسفند 1400، صفحه 345-369

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.45877.3085

چکیده
  احساس یکی از ویژگی‌های مشترک بین شخصیت‌های داستانی و افراد واقعی است. نحوه‌ و میزان بازنمایی احساس در روایت بر سطح ارتباط خوانندگان با دنیای داستان یا مشارکت آن‌ها در رویدادها و موقعیت‌های داستانی و نیز تفسیر آن‌ها از معنای متن تاثیر می‌گذارد. در داستان‌های واقع‌گرا، احساس نقش تعیین کننده‌ای در شخصیت‌پردازی روایت دارد. بعد ...  بیشتر

بلاغت و دستور زبان فارسی
1. رخ شطرنج، همان قلعه نیست (بررسی تفاوت‌های مهرۀ «رخ» با «قلعه» در شطرنج با تکیه بر متون کهن ادب فارسی)

شیرزاد طایفی؛ مهدی رمضانی

دوره 73، شماره 242 ، اسفند 1399، ، صفحه 201-215

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2021.38801.2757

چکیده
  از جمله موضوعاتی که شاعران و نویسندگان در آثار خود با آن مضمون‌آفرینی کرده‌اند، مربوط به بازی شطرنج است. این بازی چون در ادوار مختلف اشکال گوناگونی داشته، اغلب کسانی که با متون ادبی فارسی سروکار داشته‌اند، از آن جمله شارحان، با نادیده‌گرفتن این امر و صرفاً بر اساس شکل امروزی آن، به فهم، شرح و توضیح متون مرتبط پرداخته‌اند. از جملۀ ...  بیشتر

ادبیات داستانی
2. بررسی تطبیقی«پوچ‌گرایی» در آثار ساموئل‌بکت و صادق هدایت با تأکید بر رمان‌های«مالون می‌میردو «بوف‌کور»

زهرا کوشکی؛ محمد خسروی شکیب؛ محمدرضا روزبه؛ صفیه مرادخانی

دوره 73، شماره 241 ، شهریور 1399، ، صفحه 163-187

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2020.11108

چکیده
  «پوچ‌گرایی» تفکری است که ریشه در عوامل مختلفی مانند فقر آرمان، ماده‌گرایی، نداشتن هدف، مرگ‌اندیشی، شکست‌ها و... دارد که در ادوار مختلف به بحران‌های عمیقی در زندگی بشر منجر شده است. برخی «پوچ‌گرایی» و «نیهیلیسم» را دو مقولۀ نزدیک‌به‌‌هم و حتی یکسان می‌دانند؛ ولی واقعیت این است که این دو ازلحاظ معنایی، تفاوت‌هایی ...  بیشتر

شعر معاصرایران
3. مقایسۀ تطبیقی حکایت اخلاقی «کلاغ و روباه» در شعر ایرج‌میرزا و احمد شوقی با اصل فرانسوی

مسعود دهقانی

دوره 73، شماره 241 ، شهریور 1399، ، صفحه 121-140

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2020.11106

چکیده
  ایرج‌میرزا و احمد شوقی تشابهات زیادی از نظر شخصیت هنری با هم دارند. یکی از این موارد، تأثیرپذیری از حکایت‌های اخلاقی‌ لافونتن است. هم ایرج‌میرزا و هم شوقی اشعار متعددی را به پیروی از حکایت‌های اخلاقی‌ لافونتن پدید آورده‌اند که در این میان تشابهات و تفاوت‌های خاصی وجود دارد. ایرج‌میرزا یکی از شاعران بزرگی است که در عصر مشروطه ...  بیشتر

ادبیات حماسی و اسطوره
4. تحلیل خودگویی‌ها در شاهنامة فردوسی

شهرزاد رادمنش؛ ابولقاسم قوام؛ رضا اشرف زاده

دوره 72، شماره 240 ، اسفند 1398، ، صفحه 117-137

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2020.8405

چکیده
  عمدۀ مختصات زبان در شاهنامۀ فردوسی، بر گفت‌وگو محوری استوار است، در جوار این گفتارها، ‌با خودگویی شخصیّت‌ها نیز مواجه می‌شویم. نقش خودگویی، برای گفت‌وگوهای تنهایی به ‌کار می‌رود و شیوه‎ای از روایت است که تجربیّات عاطفیِ شخصیّت‌های داستان، در سطوح مختلف ذهن، نشان داده می‌شود و به جریان سیّال ذهن نزدیک است. این مرحلۀ پیش از ...  بیشتر

بلاغت و دستور زبان فارسی
5. تُرکِ سن سن گوی من (بررسی بازتاب زبان و فرهنگ ترکی در دیوان خاقانی)

یوسف اصغری بایقوت

دوره 72، شماره 240 ، اسفند 1398، ، صفحه 1-21

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2020.10288

چکیده
  شکی در این نیست که بخشی از بن‌مایه‌های صور خیال شاعران و نویسندگان، تحت تأثیر محیط و قلمرو جغرافیایی آن‌ها شکل می‌گیرد و به نوعی در آثار ادبی آن‌ها انعکاس و بازتاب می‌یابد. این تأثیرپذیری در نویسندگان و شاعران با توجه به روحیّۀ لطیف و حسّاسی که دارند، بیشتر از دیگران بوده است. بر این اساس، پژوهش حاضر در پی پاسخ بدین سؤال است که آیا ...  بیشتر

علمی- پژوهشی نظریه های ادبی
1. تحلیل مؤلفه کانون‌سازی در رمان قیدار

احسان خانی سومار؛ موسی پرنیان؛ خلیل بیگ‌زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22034/perlit.2022.48195.3185

چکیده
  پیرو پیشرفت علوم انسانی در قرن بیستم، نظریه‌های روایت‌شناسی پدیدار گشت که به عنوان علم ادبی نوظهور طرفداران بسیاری به خود جلب کرد. یکی از مباحث مطرح در روایت‌شناسی مسأله کانونی‌سازی است. ژرار ژنت کانونی‌سازی را به عنوان منظری برتر از دیدگاه برگزید که مفهومی فراتر از ادراک بصری دارد. این منظر زاویه دیدی است که اطلاعات زیادی به طور ...  بیشتر

سمیم نور

نرم افزار مشابهت یاب سمیم نور که دانشگاه تبریز برای مقالات فارسی خود از آن استفاده می کند.

DOI

این نشریه برای مقالات خود از کد شناسایی DOI استفاده می کند.

DOAJ

این نشریه از قوانین دسترسی آزاد مقالات پیروی می کند.

ابر واژگان

نشریات مرتبط