تحلیل محتوای سیاسی نشریة طنز باباشمل

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی / مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران

چکیده

نشریۀ باباشمل، از جمله نشریات برجستة طنز دهة بیست شمسی است که توسط مهندس رضا گنجه‌ای در خلال سال‌های 1322 تا 1326 در تهران منتشر می‌شد. نشریة باباشمل که در برهه‌ای پرالتهاب از تاریخ معاصر ایران به فعالیت می‌پرداخت، با همکاری گروهی از نویسندگان و شاعرانی که هر یک بعدها، به شهرت فراوانی در عرصة ادبی کشور رسیدند، تقریباً به تمامی رخدادهای و اتفاقات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعة ایران، با نگاهی طنزآمیز پرداخته است و منویات و خواسته-های مخاطبان خود را که عموماً از میان توده‌های مردم بودند، به گوش مسئولان می‌رساند. عمده‌ترین مطالب انتقادی و طنزآمیز این نشریه، حول مسائل سیاسی می‌چرخد. به جرأت می‌توان گفت که حتی کم‌اهمیت‌ترین مسائل و رویدادهای سیاسی کشور نیز از گزند تیغ تیز انتقاد نویسندگان و شاعران این نشریه، در امان نمانده است. مهم‌ترین محتوای سیاسی نشریه را مسائلی همچون تهدیدات کشورهای خارجی و ترس حکومت وقت از آنها، انتقاد از عملکرد وزیران و دولتمردان، انتقاد از ناکارآمدی مجلس شورای ملی و نمایندگان مجلس، خرید و فروش رأی مجلس، انتقاد از نقش مخرّب مستشاران خارجی، وضعیت به‌ریخته و نابسامان ادارات دولتی و... تشکیل می‌دهد. این مقاله با تأکید بر محتویات نشریة باباشمل، به روش تحلیل محتوای تلفیقی، می‌کوشد گفتمان حاکم بر این نشریه را بازگو کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the political content of the journal Babashamal

نویسندگان [English]

  • muhammad keshavarz 1
  • Farhad Doroodgarian 2
  • Behnaz Alipoor Gaskari 2
1 Tehran Payam e noor university
2 Department of Persian Language and Literature / Graduate Center of Payame Noor University of Tehran
چکیده [English]

Babashmal is one of the leading satirical magazines of the Twentieth Century which was published by Reza Ganjei during the years 1322 to 1326 in Tehran. Babashmal magazine, which was active in the most prominent periods of Iranian contemporary history, with almost all political, social and economic events and collaborations with a group of writers and poets, each of whom later became widely known in the country's literary arena. And the culture of Iranian society has been humorously presented and delivered to the authorities by the menus and wishes of their audiences, who were generally among the masses. Much of the journal's critical and humorous content revolves around political issues. It can be said that even the most important political issues and events in the country have not escaped the sharp criticism of the writers and poets of this magazine. The most important political content of the magazine included issues such as threats to foreign countries and fear of the government, criticizing the performance of ministers and statesmen, criticizing the inefficiency of the National Assembly and MPs, buying and selling parliamentary votes, criticizing the damaging role of foreign advisers, the situation Shattered and unstable state offices and so on. This article attempts to reconfigure the discourse of this journal by emphasizing the content of Babashmal's journal, by means of a consolidated content analysis

کلیدواژه‌ها [English]

  • Babashamal
  • Reza Ganjei
  • Press humor
  • politics
-         ایمان، محمدتقی، (1388)، مبانی پارادایمی روش‌های تحقیقی کمی و کیفی در علوم انسانی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
-         باب‌الحوائجی، فهیمه، (1376)، «تحلیل محتوا»، مطالعات ملّی کتابداری و سازمان‌دهی اطلاعات، شمارۀ 32، صص 108-98
-         باستانی پاریزی، محمدابراهیم، (1363)؛ نای هفت‌بند، تهران: مؤسسۀ مطبوعاتی عطایی، چاپ چهارم
-         برزین، مسعود، (1344)، سیری در مطبوعات ایران، تهران، بی‌نا
-         جامی (1361)؛ گذشته، چراغ راه آینده، تهران: نشر ققنوس
-         جوادی، حسن، (1384)؛ تاریخ طنز در ادبیات فارسی، تهران: نشر کاروان
-         حالت، ابوالقاسم، (1351)، «نامۀ باباشمل»، تلاش، شمارۀ 34، تهران، صص 29-28
-         خداوردی، حسن، (1388)؛ روابط ایران و آمریکا از پیروزی انقلاب اسلامی تا تسخیر لانۀ جاسوسی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی
-         رضازاده ملک، رحیم، (1350)؛ تاریخ روابط ایران و ممالک متحدۀ آمریکا، تهران: کتابخانۀ طهوری
-         سفری، محمدعلی، (1371)، قلم و سیاست: از شهریور 1320 تا مرداد 1332، تهران، نامک
-         شاهدی، مظفر، (1387)، «انتخابات و مجالس دهۀ 1320 از نگاه ادبیات سیاسی منظوم»، مطالعات تاریخی، شمارۀ 23، ‏صص 101-76
-         صدر، رؤیا، (1381)؛ بیست سال با طنز، تهران: انتشارات هرمس
-         صلاحی، عمران، (1395)؛ طنز در کاغذ کاهی، تهران: انتشارات مروارید
-         طالع، هوشنگ، (1384)؛ گزیدۀ هفته‌نامۀ باباشمل، تهران: انتشارات سمرقند
-         عاقلی، باقر، (1380)؛ شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، جلد سوم، تهران: نشر گفتار
-         عظیمی، فخرالدین ، (1387)، بحران دموکراسی در ایران، ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، چاپ سوم، تهران، آسیم
-         قاضی‌زادگان، علی‌اکبر، (1379)، جان‌باختگان روزنامه‌نگار، تهران، جامعۀ ایرانیان
-         مجتهدی، مهدی، (1327)، رجال آذربایجان در عصر مشروطیت، دانشگاه تهران
-         مطبوعات عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، (1379)، تهران، مرکز بررسی اسناد وزارت اطلاعات
-         میلسپو، آرتور، (1366)، مأموریت آمریکایی‌ها در ایران، ترجمۀ حسین ابوترابیان، ، تهران، پیام آزادی
-         نجف‌زادۀ بارفروش، محمدباقر و مرتضی فرجیان، (1370)؛ طنزسرایان و طنزپردازان ایران از مشروطه تا انقلاب، جلد سوم، تهران: نشر بنیاد