نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
چکیده
تازه های تحقیق
به رغم پژوهش های فراوانی که دربارۀ منطق الطیر انجام شدهاست، همچنان بیت هایی را در آن میتوان یافت که توضیحات ارائه شده دربارۀ آنها قانع کننده به نظر نمی رسد و فهم معنای آنها به درنگ و تأمل بیشتری نیاز دارد. در مقالۀ حاضر به بررسی دوازده بیت از منطق الطیر که واژگان، ترکیبات یا تعبیرات آنها به درستی یا غیردقیق شرح شدهاست پرداخته شد:
ترکیب «زرین حقه» و ربط معنایی آن با ترکیب «مهرۀ انجم» در بیت: «مهرۀ انجم ز زرین حقه ساخت/با فلک در حقه هر شب مهره باخت»؛ ترکیب «سُکّان فلک» و ربط معنایی آن با ترکیب «گردۀ خورشید» در بیت «او نهد از بهر سُکّان فلک/گردۀ خورشید بر خوان فلک»؛ ترکیب «مرغ گردون» و ربط معنایی آن با تعبیر «حلقه زدن بر درگاه خداوند» در بیت «مرغ گردون در رهش پر میزند/بر درش چون حلقهای سر میزند»؛ ترکیب «عمر دراز» در بیت: «لیک فردا در بلا عمر دراز/جمله از شاهیِّ خود مانند باز»؛ تعبیر «گهر از حلق خوک آویختن» در بیت «بس که ما در ریگ روغن ریختیم/بس گهر کز حلق خوک آویختیم»؛ واژۀ «سوخته» در بیت «چون بشد ده روز، مرد سوخته/جبهای آورد برهمدوخته»؛ تعبیرهای «فردا» و «سپند سوختن ابلیس» در بیت «باش چشماروی او امروز تو/بعد ازین فردا سپندش سوز تو»؛ «دوستکانی» و ربط معنایی آن با «پهلوان» در بیت «چون تهی کردی به یک می پهلوان/ دوستکانی چون خوری با پهلوان»؛ تعبیر «در جوال کردن» در بیت «گفت ای سگ در جوالت کرده خوش/هم چو خاکی پایمالت کرده خوش» و سرانجام، واژۀ «می» در بیت «بود آن شب می میان جمع در/همچو خورشیدی به نور شمع در».
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Attar's Manteq al Tayr is one of the most important mystical works of Persian literature; the existence of numerous manuscripts, the multiple revisions of this book, and its translation into different languages all indicate its special importance. The two Corrections of Manteq al Tayr, one by the capable hand of Professor Shafi'i Kadkani, which is accompanied by detailed annotations, and the other by Professors Abedi and Purnamdarian, and their explanations of the verses, have resolved many of the book's ambiguities and difficulties. Despite the valuable commentaries in these two books, as well as some other studies that have addressed the difficulties of the verses of Manteq al Tayr, the meaning presented for some verses is not very convincing, and it seems that there is still room for discussion about them. In the following article, a number of these verses, which the authors believe require further scrutiny, have been reviewed and criticized. Accordingly, an attempt has been made to first explain the inaccuracy or inadequacy of the explanations of these verses and then to present a more precise meaning for them with the help of evidence from Attar himself and other Persian literary texts.
کلیدواژهها [English]