نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 دانشجوی دورۀ دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
چکیده
تازه های تحقیق
ویس و رامین قدیمیترین منظومۀ عاشقانه ای است که پس از سده های بسیار از گزند حوادث محفوظ مانده و بهصورت کامل به دست ما رسیدهاست. از این اثر تاکنون پنج چاپ منتشر شده که قدیمیترین دستنویسِ مورداستفادۀ مصححان، دستنویس پاریس (احتمالاً از سدۀ نهم ه.ق) است. هرچند مصححان این منظومه، به ویژه تودودا و گواخاریا، ضعف زمانی و نویسش های حاصل از دستکاری کاتبان دستنویس های مورد بررسی خود را با سنجشِ ترجمۀ گرجی آن (که متعلّق به حدود صد و پنجاه سال بعد از سرایش ویس و رامین است) تا حدودی برطرف کرده اند، اما این اثر فاخر، هنوز هم نیازمند بررسی و ویرایش است. بنابراین معرفی و ارزیابی دستنویس های دیگر، به ویژه دستنویس های کهن تر از سدۀ نُهُم، می تواند در ویرایش ابیات مبهم این منظومه بسیار مفید باشد. نگارندگان در این جستار با توجه به چنین الزاماتی، 730 بیت از ویس و رامین را در سفینۀ تبریز (تحریر 723ق) بررسی و با دیگر چاپ ها مقابله کردند. پس از این بررسی و مقابله، معلوم شد شش بیت از میان این ابیات، کاملاً تازه اند و در هیچیک از چاپ های موجود و دیگر دستنویسها (دستنویسهای گزارششده در چاپ بنیاد فرهنگ) نیامده اند. همچنین مشخص شد که از این ابیات، 182 بیت دارای نویسش تازه نسبت به چاپها و دستنویس های بررسیشده در این چاپها هستند. سرانجام، ده بیت از (182 بیت) را که دارای نویسش یا نویسش های تازه بودند با ارائۀ نکات علمی، ارزیابی کرده و نشان داده اند که به چه دلیل یا دلایلی، هریک از این ده بیت میتواند درست تر از سایر نویسشها باشند یا نویسشی قابلتأمل شمرده شوند.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Only a few manuscripts of the classical Persian verse romance Vis and Ramin by Fakhr alDin Asʿad Gurgani, composed in the 5th century AH (11th century CE), are extant. The work has been printed five times, among which the critical and scholarly edition prepared by the Georgian researchers Todua and Gwakharia is the most significant. Their edition is based on eleven complete and fragmentary manuscripts, none of which date earlier than the 9th century AH. Therefore, discovering and examining any trace of Vis and Ramin predating this period is of considerable importance and can greatly contribute to the literary community’s understanding, introduction, and reevaluation of this ancient and valuable work. One source unavailable to previous editors is the Safīnah-yi Tabrīz manuscript (dated 723 AH), which contains 730 couplets from Vis and Ramin’s Dah-Nāmah, composed by Abu’lMajd Tabrizi. Considering the linguistic and historical significance of Vis and Ramin and its precedence over other extant manuscripts, the present study first introduces six newly identified poems in this romance, then reports 182 newly found couplets, and finally proposes revisions to ten couplets based on these new variant readings. The researchers hope that the findings of this study will contribute to a more refined and reliable text of Vis and Ramin.
کلیدواژهها [English]