امتزاج افق‎ها در رمان جزیرۀ سرگردانی: تأملی بر بنیاد نظریه گادامر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل، زابل، ایران.

چکیده

رمان جزیرۀ سرگردانی نوشتۀ سیمین دانشور، با روایتی چندلایه، تجربه‎های روایی شخصیت‎ها را در بستر چالش‎های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی ایران معاصر بازتاب می‎دهد. این اثر با تمرکز بر تعاملات شخصیت‎ها و بازاندیشی در باورهایشان، فضایی برای تأمل در فرایند فهم انسانی و تحول آگاهی فراهم می‎کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل چگونگی بازنمایی مفاهیم پیش‎بینی، گفت‎وگوی هرمنوتیکی و امتزاج افق‎ها در ساختار روایی و شخصیت‎پردازی رمان، براساس نظریه هرمنوتیکی هانس-گئورگ گادامر انجام شده‌است. روش تحقیق کیفی است و با تحلیل محتوای دقیق روایت، گفتگوها و زمینه‎های تاریخی، کارکرد مفاهیم گادامری در متن بررسی شده‌است. یافته‎ها نشان می‎دهد که شخصیت‎ها، به‎ویژه «هستی»، از طریق تعامل با دیگران و مواجهه با دیدگاه‎های متفاوت، وارد فرایند تأویل می‎شوند. این فرایند که از گفت‎وگوهای میان شخصیت‎ها با باورهای سنتی و مدرن شکل می‎گیرد، به بازاندیشی در پیش‎بینی‎ها و درنهایت به امتزاج افق‎ها می‎انجامد. این امتزاج، به معنای آمیختگی دیدگاه‎های متفاوت و خلق فهمی نوین، در تحول فکری و عاطفی شخصیت‎ها نمود می‎یابد. درنتیجه، جزیرۀ سرگردانی هم به‎عنوان اثری ادبی و هم به‎عنوان فضایی هرمنوتیکی برای فهم متقابل و بازسازی آگاهی انسانی قابل‌توجه است. این رمان، با نمایش کشاکش میان سنت و مدرنیته، عقلانیت و عرفان، و فردیت و جمع، آیینه‎ای از گفت‎وگوی فرهنگی و تاریخی ایران در آستانۀ تحولات اجتماعی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Fusion of Horizons in the Novel Island of Bewilderment: A Reflection Based on Gadamer’s Theory

نویسنده [English]

  • Faezeh Arab yousefabadi
Associate Professor of Persian language and literature from Letters & humanities faculty of University of Zabol, Zabol, Iran.
چکیده [English]

The novel Island of Bewilderment by Simin Daneshvar, through its multilayered narrative, portrays the narrative experiences of characters amid the social, cultural, and historical challenges of contemporary Iran. This work, by emphasizing character interactions and their reflection on beliefs, creates a space for contemplating the process of human understanding and the transformation of consciousness. This study aims to analyze how the concepts of pre-understanding, hermeneutic dialogue, and fusion of horizons are represented in the novel’s narrative structure and character development, drawing on Hans-Georg Gadamer’s hermeneutic theory. Employing a qualitative method, the research meticulously analyzes the narrative content, dialogues, and historical contexts to explore the application of Gadamerian concepts within the text. The findings reveal that characters, particularly Hasti, engage in interpretive processes through interactions with others and encounters with diverse perspectives. This process, shaped by dialogues between characters holding traditional and modern beliefs, leads to a reevaluation of pre-understandings and ultimately to a fusion of horizons. This fusion, understood as the blending of differing viewpoints to create new understanding, manifests in the intellectual and emotional transformation of the characters. Consequently, Island of Bewilderment emerges not only as a literary work but also as a hermeneutic space for mutual understanding and the reconstruction of human consciousness. By depicting the tension between tradition and modernity, rationality and mysticism, and individuality and collectivity, the novel serves as a mirror of Iran’s cultural and historical dialogue on the cusp of social transformations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Island of Bewilderment
  • Simin Daneshvar
  • Gadamer
  • fusion of horizons
  • hermeneutic dialogue
  • pre-understanding
 
آریامنش، شاهین (۱۳۹۶). سرو سیمین: یادنامه دکتر سیمین دانشور. تهران: انتشارات نگاه.
ابن عربی، محی‎الدین (2010). الفتوحات المکیه. بیروت: دار صادر.
ابدالی، آسنا؛ صفری، جهانگیر؛ ظاهری، ابراهیم (1۴00). «معاصرسازی اشعار کهن در رمان جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان سیمین دانشور». نشریه پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره 63، صص. 1۴1-168.
بش‎دشت، مرضیه؛ صادقی آسیابادی، علی؛ ده‎چشمه، اسماعیل؛ امین، احمد. (۱۳۹۹). «تحلیل دیدگاه‎های عرفانی و تبیین مؤلفه‎های شبه‎عرفانی در رمان جزیرۀ سرگردانی». نشریه تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی دهخدا، شماره ۴۳، صص ۱۹۵-۲۲۲.
حاجتی، سمیه؛ رضی، احمد (1395). «خوانش پسااستعماری رمان جزیرۀ سرگردانی». نشریه متنپژوهی ادبی، شماره 68، صص. ۴1-65
دانشور، سیمین (۱۳۹۷). جزیرۀ سرگردانی. تهران: انتشارات خوارزمی.
دریانورد، سمیه؛ محمودی، محمدعلی؛ عباسی، محمود (1۴02). «بحران هویت زنان در دو رمان جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان سیمین دانشور». پژوهشنامه ادب غنایی، شماره ۴0، صص. 63-76.
رنجبر، ابراهیم (1393). «واقعیت و تخیل دو مؤلفه هویت‎سازی در سه شخصیت رمان جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان». نشریه تاریخ ادبیات، شماره 7۴، صص. 113-132.
رنجبر، ابراهیم (1398). «سه تفسیر از رمان جزیرۀ سرگردانی». نشریه جستارهای نوین ادبی، شماره 20۴، صص. 1-17.
صادقی، رسول (1397). پدرسالاری و چند زنی. تهران: جامعه شناسان.
صفری، جهانگیر؛ ظاهری، ابراهیم (1397). «گفتمان عرفان در رمان جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان». پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت، شماره 1، صص. 129-1۴6.
عاملی رضایی، مریم. (۱۳۸۹). «نقد جامعهشناختی رمان جزیرۀ سرگردانی». مطالعات داستانی، شماره ۱، صص ۲۵۱-۲۷۲.
قنبری، بیتا. (۱۳۹۵). «تحلیل جامعه‎شناختی آثار سیمین دانشور». مطالعات ادبی و اجتماعی، شماره ۲، صص ۵۰-۷۲.
مرادی، ایوب. (۱۴۰۰). «بررسی سرگشتگی و تصمیم در رمان جزیرۀ سرگردانی براساس اصول روان‎شناسی وجودی (آراء اروین یالوم)». مطالعات داستانی، شماره ۱، صص ۲۵۱-۲۷۲.
مرادی‎پور، فاطمه. (۱۳۹۰). «تحلیل ساختاری و محتوایی جزیرۀ سرگردانی». پژوهشهای ادبی و زبانشناسی، شماره ۷، صص ۸۷-۱۰۵
Bakhtin, M. M. (1981). The Dialogic Imagination: Four Essays. Austin: University of Texas Press.
Calhoun, C. (Ed). (1988). Marxism and the interpretation of Culture. Urbana: University of Illinois Press.
Dostal, R. J. (2022). The Cambridge Companion to Gadamer. Cambridge: Cambridge University Press.
Gadamer, H. G. (2004). Truth and Method. (J. Weinsheimer & D. G. Marshall, Trans). London: Bloomsbury Academic.
دوره 78، شماره 251
بهار و تابستان 1404
تیر 1404
صفحه 250-265
  • تاریخ دریافت: 22 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری: 05 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش: 23 تیر 1404
  • تاریخ انتشار: 31 تیر 1404