نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسیدانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تبریز. تبریز. ایران
چکیده
تازه های تحقیق
ساعدی داستان کوتاه «مجلس تودیع» را در سال ۱۳۳۹ ش. منتشر کردهاست. آثار کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ در این داستان دیده میشود. او مثل نیما یوشیج، شب را بهمثابۀ نماد استبداد انتخاب کرده و با هنر روایت و با لحن طنز به جنگ با خفقان برخاستهاست. زمان، مکان، زاویۀ دید، راویان و روایت را طوری انتخاب و طراحی کردهاست که داستان قابلیت تبدیل شدن به فیلمنامه را داشته باشد. در کنار علاقهمندیاش به فیلمنامهنویسی، از این کار او میتوان استنباط کرد که او بیداری مردم را برای اصلاح جامعه، مؤثرتر از امور دیگر میدانست و به تأثیر زبان روایی، خصوصاً با خاصیت عینی و تصویری (سینمایی)، تأکید بیشتری داشته. با انتخاب شیوۀ روایت خاطره ـ سخنرانی و دو گروه راوی، راوی اصلی و کمکی، واقعینمایی داستان را افزایش دادهاست. با انتخاب راوی مستتر (مخالف راوی اصلی) و تبلیغ پیام داستان از زبان او، پیامی که از یأس و خفقان همگانی حکایت میکند، از وجود ترس در جامعۀ کارمندی پرده برداشتهاست. در این داستان قشر کارمندان در وضعیت اجتماعی نامطلوب و در حالت انتظار بیهوده نشان داده شدهاند. زاویهدید اولشخص، شخصیتی که از قشر کارمندان است، به نویسنده فرصت دادهاست که بهجای تبیین احوال انسانها، نمایش کنشهای کارمندان را برجسته کند تا داستانش از دنیای ذهنیت به دنیای عینیت وارد شود که حداقل دو نتیجه دارد: یکی اینکه واقعی تلقی شود و دیگر اینکه قابلیت تبدیل شدن به نمایش را داشته باشد. انتخاب زمان شب و برگزاری مجلس با «چراغهای زنبوری» باعث میشود که سایهها بلندتر از انسانهای واقعی باشند و اگر این داستان به فیلم تبدیل شود، محلی برای سایههای وهمانگیز وجود داشته باشد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
One of the ways to get familiar with narrative literature is by aligning it with the characteristics of narrative. Gholam Hossein Saedi is one of the most renowned figures in Iranian narrative literature. More than ninety works of his in various genres, including novels, short stories, plays, and screenplays have been published. In 1960, he published a short story collection titled “A Magnificent Soirée”, and the last story of the collection is titled “The Farewell Ceremony.” The aim of this paper is to examine the functions and features of narrative in this story, in order to highlight a part of the role of narrative in the literary fiction of the 1950s and Saedi’s position in the field of storytelling. The research method is analytical-descriptive. Some of the findings include the following: all elements, including the narrator, are manifested through the narrative in this story. The point of view is first-person, with internal focalization. The story is written in the form of a memory-speech hybrid. It employs two types of narrators, a primary narrator and a supporting one. This story is part of a broader intellectual-literary movement, in which, especially in the poetry of Nima Yooshij and Akhavan Sales, night symbolizes tyranny and oppression, while winter represents despair and social alienation. The text follows the message of the story: the night is very long, and the sun will not rise anytime soon.
کلیدواژهها [English]