Authors

1 PhD Candidate of Persian Language and Literature, Allameh Tabatabai’s University

2 Professor of Persian Language and Literature, Shahid Madani University of Azarbaijan

Abstract

Studying the ancient texts can help us to obtain some information on new terms that could make us familiar with different aspects of our past life. The existence of the sometimes complex terms could face researchers with problems in understanding the exact meanings of different works of Persian literature; since due to lack of accurate information on how they work, it does not seem easy for a modern audience of poetry and prose to understand these terms. In the meantime, lexicographers’ report does not resolve any problems due to incomplete information and sometimes due to confusing information in this regard.
The game of Backgammon is one of these kinds of terms. Using the inductive method and precise readout, the present research intends to study great works of poetry and mysticism to analyze the complexities and subtleties of this game. Research results show that except for Ibn Yamin and Khaghani fewer poets had mastered this game. Moreover, the frequency of these terms is used for rare and new purposes.

Keywords

-      آملی، شمس­الدین محمد؛ (1379)، نفایس­الفنون فی عرایس­العیون، چ اول، تهران: کتابفروشی اسلامیه.
-      ابن یمین؛ (1363)، دیوان، تصحیح حسین­علی باستانی­راد، چ اول، تهران: کتابخانۀ سنایی.
-      امیر معزی، محمد بن عبدالملک نیشابوری(1362)، کلیات، مقدمه و تصحیح ناصر هیری، چ اول، تهران: پگاه.
-      انوری ابیوردی؛ (1372)، دیوان، محمدتقی مدرس رضوی، چ چهارم، تهران: علمی و فرهنگی.
-      اوحدی مراغه­ای؛ (1340)، کلیات، به تصحیح سعید نفیسی، چ اول، تهران: امیرکبیر.
-      حافظ، شمس­الدین محمّد؛ (1385)، دیوان، به تصحیح رشید جداری عیوضی، چ دوم، تهران: امیرکبیر.
-      حسینی فراهانی، ابوالحسن؛ (1340)، شرح مشکلات دیوان انوری، تهران: دانشگاه تهران.
-      خاقانی بدیل­الدین؛ (1378)، دیوان، به تصحیح ضیاءالدین سجادی، چ ششم، تهران: زوّار.
-      خلف تبریزی، محمدحسین؛ (1362)، برهان قاطع، به اهتمام محمد معین، چ پنجم، تهران: امیرکبیر.
-      خواجوی کرمانی؛ (1369)، دیوان، به اهتمام احمد سهیلی خوانساری، چ دوم، تهران: پاژنگ.
-      تفضلی، ابوالقاسم؛ (1382)، تخته نرد تدبیر یا تقدیر، چ اول، تهران: عطایی.
-      زنجانی، برات؛ (1373)، «تصحیح معانی لغات و اصطلاحات در متون مختلف»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، بهار 1373، شماره129.
-      دهخدا، علی­اکبر؛ (1373)، لغتنامه، زیر نظر محمد معین و سید جعفر شهیدی، چ اول، تهران: دانشگاه تهران.
-      سجادی، ضیاءالدین؛ (1382)، فرهنگ لغات و تعبیرات دیوان خاقانی، چ2، تهران: زوار.
-      سعدی شیرازی، مصلح­الدین عبدالله؛ (1381)، کلیات، به تصحیح و مقدمه و تعلیقات بهاءالدین خرمشاهی، چ سوم، تهران: دوستان.
-      سلمان ساوجی؛ (1371)، دیوان، مقدمه و تصحیح ابوالقاسم حالت، به کوشش احمد کرمی، چ اول،  تهران:  سازمان چاپ خواجه.
-      سمرقندی، سوزنی؛ (1338)، دیوان، مقدمه و تصحیح ناصرالدین شاه حسینی، چ اول، تهران:  امیرکبیر.
-      سنایی غزنوی، ابوالمجد مجدود بن آدم؛ (1362)، دیوان، به تصحیح تقی مدرس رضوی. چ سوم، تهران: کتابخانۀ سنایی.
-      شمیسا، سیروس؛ (1377)، فرهنگ اشارات و تلمیحات، چ اول، تهران: فرهادی.
-      عبید زاکانی؛ (1379)، کلیات، تصحیح و تحقیق و شرح پرویز اتابکی، چ اول، تهران،  زوار.
-      عطار نیشابوری، فرید­الدین محمّد؛ (1371)، دیوان، به تصحیح تقی تفضلی، چ ششم، تهران: علمی و فرهنگی.
-      قهرمانی علی اصغر و جابری سید ناصر؛ (1391)، «چگونگی تلفظ کعبتین در زبان و ادب فارسی»، دو فصلنامه پژوهش های زبان شناسی تطبیقی، سال دوم، شماره 3.
-      کزازی، میر جلال­الدین؛ (1385)، گزارش دشواری­های خاقانی، چ اول، تهران: نشر مرکز.
-      کمال خجندی؛ (1374)، دیوان، دو جلدی. پژوهش و تحقیق ایرج گل­سرخی، چ اوّل، تهران: سروش.
-      محجوب، محمد جعفر؛ (1374)، «کعبتین: سه شش، سه یک، دو شش، دو یک»، مجله ایران­شناسی، سال 7، صفحات 86 ـ 99.
-      محمدخانی، زهرا؛ (1392)، تجلی بازی در در ادب فارسی، چ اول، تهران:  زوار.
-      مجدالدین همگر؛ (1375)، دیوان، به تصحیح احمد کرمی، تهران: ناشر ما.
-      مجیرالدین بیلقانی؛ (1358)، دیوان، به تصحیح محمد آبادی، چ اول، تبریز: مؤسسۀ تاریخ و فرهنگ ایران.
-      مدرس رضوی، محمدتقی؛ (1345)، تعلیقات حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه، چ اول، تهران:  علمی – فرهنگی.
-      مسعود سعد؛ (1384)، دیوان اشعار، به اهتمام پرویز بابایی، تهران: نگاه.
-      معین، محمد؛ (1371)، فرهنگ فارسی، شش جلد، امیر کبیر: تهران.
-      مولوی، جلال‌الدین محمد؛ (1387)، کلیات دیوان شمس، جلد اوّل و دوم، مطابق نسخۀ تصحیح شدۀ بدیع­الزمان فروزانفر، چ پنجم، تهران: بهزاد.
-      مولوی، جلال‌الدین محمد؛ (1378)، مثنوی معنوی، بر اساس نسخۀ تصحیح شدۀ رینولد نیکلسون، چ سوم، تهران: ققنوس..
-      نظامی گنجوی؛ (1380)، لیلی و مجنون، با حواشی وحید دستگردی به کوشش سعید حمیدیان، چ چهار، تهران: نشر قطره.
-      نظامی گنجوی؛ (1380)، هفت پیکر، با حواشی حسن وحید دستگردی و ویرایش سعید حمیدیان، چ چهار، تهران: قطره.
-      نقدی وند، عزیز؛ (1382)، شطرنج از دیدگاه تاریخ و ادبیات، چ اول، تهران: کلیدر.
-      نوابی، عبدالحسین؛ (1378)، سیر شطرنج ایران در جهان، تهران: شباویز.
-      نویدی، علی؛ (1388)، «غایبانه باختن»، مجله گزارش میراث، شماره33 ، سال سوم، دوره دوم.