دانشگاه تبریز زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) 2251-7979 65 226 2013 02 19 The Duty of Intellectuals and dispute between traditional and modernity in the novel Nefrin – e Zamin (the curse of land (arable) رسالت روشنفکر و نزاع سنت و تجدد در رمان نفرین زمین 1 23 983 FA ابراهیم رنجبر عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2012 11 13 The Nefrin – e Zamin (the curse of land) is a novel which tells the reader about the dispute between tradition and modernity as well as the Intellectual and the rulers. It may also be regarded as a document testifying defeat of the Intellectualism and tradition. This novel was written by Al –e ahmad to perform his responsibility as an Intellectual. In this novel, he tries to oppose modernity and revival of past religions in some Intellectual and political circles and bourgeoisie economy. From this point of view, in some parts, the novel acts as a political statement and some time realities are ignored as if the author does not wish to see them. Therefore, his views and social theory fails to be generalized. In the present work an attempt is made to investigate the responsibility of intellectual and the concept of modernity. His social theory is also explained according to some of the famous models of explanation in social science and then tradition and modernity is contrasted and a plan of his ideal society is provided. The result of the present study is that this social theory may not be explained according to a single model and in order to explain it more than one model should be drawn upon; all his views are not valid and suffer some weak points; he does not intent to theories and offer solutions, but opposes the present situation as an intellectual. چکیده رمان نفرین زمین داستان نزاع تجدد با سنت و روشنفکر با حکومت و سند شکست روشنفکر و سنت است.آل‌احمد این رمان را برای ایفای رسالت روشنفکری که برای خود قایل بود، نوشته است. وی در این رمان به بهانة نقد اصلاحات ارضی، با تجدد و دین‌سازی در برخی محافل فکری و سیاسی، و با اقتصاد بورژوایی مخالفت می‌کند. بدین جهت رمان در برخی قسمت‌ها به یک بیانیة سیاسی تبدیل می‌شود. گاهی نیز واقعیت‌ها مغفول می‌مانند چنان که گویی نویسنده نمی‌خواهد آن‌ها را ببیند. در نتیجه نظریات و تئوری‌های اجتماعی او تعمیم نمی‌یابند. در این نوشته درصددیم که رسالت روشنفکر و مفهوم تجدد را از دیدگاه او بررسی کنیم و تئوری اجتماعی او را با برخی مدل‌های معروفِ تبیین در علوم اجتماعی، تطبیق دهیم و ضمن اشاره به تقابل سنت و تجدد که در رمان مطرح شده است، طرح جامعة مطلوب او را ترسیم کنیم. حاصل این بررسی این است که تئوری اجتماعی وی فقط با یک مدل قابل تطبیق نیست بلکه برای تبیین آن باید از چند مدل استفاده کرد؛ تمام نظریات او صائب و قابل دفاع نیستند و برخی ضعف‌هایی دارند؛ او بیش از این که قصد تئوری‌پردازی و ارائة راه حل داشته باشد، به حکم التزامِ رسالت روشنفکری با وضع موجود مخالفت می‌کند.

https://perlit.tabrizu.ac.ir/article_983_d9d4ace137c313dd9a6bab3930a37571.pdf

دانشگاه تبریز زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) 2251-7979 65 226 2013 02 19 Mythical Analysis of Story of Lion and Cow in Kelile and Demne Based on the Theory of Jung and Northrop Frye تحلیل اساطیریِ حکایت شیر و گاو در کلیله و دمنه بر پایۀ نظریۀ یونگ و نورتروپ فرای 23 47 984 FA علی اکبر سام خانیانی استادیار دانشگاه بیرجند مصطفی ملک پائین دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند Journal Article 2012 07 17 The Story of Lion and Cow in Kelile and Demne has a lot of literary beauties; applying different literary criticisms and various meaningful readings in the context of this story, one can determine the aesthetic factors and their effects on the readers. One the most efficient literary criticism in this regard is the mythical criticism. This study tries to analyze the Story of Lion and Cow in Kelile and Demne based on the Theory of Jung regarding Archetypes and Symbols, and its integration with the Northrop Fry Theory about the mitoses forming a literary work. To do this, after explaining the theoretical framework and method of this study, the symbols and archetypes of different parts of this story would be analyzed applying mythical analysis; then their relations with mitoses forming that part would be expressed. The Story of Lion and Cow in Kelile and Demne has a lot of literary beauties; applying different literary criticisms and various meaningful readings in the context of this story, one can determine the aesthetic factors and their effects on the readers. One the most efficient literary criticism in this regard is the mythical criticism. This study tries to analyze the Story of Lion and Cow in Kelile and Demne based on the Theory of Jung regarding Archetypes and Symbols, and its integration with the Northrop Fry Theory about the mitoses forming a literary work. To do this, after explaining the theoretical framework and method of this study, the symbols and archetypes of different parts of this story would be analyzed applying mythical analysis; then their relations with mitoses forming that part would be expressed. The Story of Lion and Cow in Kelile and Demne has a lot of literary beauties; applying different literary criticisms and various meaningful readings in the context of this story, one can determine the aesthetic factors and their effects on the readers. One the most efficient literary criticism in this regard is the mythical criticism. This study tries to analyze the Story of Lion and Cow in Kelile and Demne based on the Theory of Jung regarding Archetypes and Symbols, and its integration with the Northrop Fry Theory about the mitoses forming a literary work. To do this, after explaining the theoretical framework and method of this study, the symbols and archetypes of different parts of this story would be analyzed applying mythical analysis; then their relations with mitoses forming that part would be expressed. چکیده حکایت شیر و گاو در کلیله و دمنه زیبایی‏های ادبی فراوانی دارد که با نقدها و خوانش‏های نو، می‏توان عوامل هنری و تأثیر آن را در جامعۀ مخاطبان روشن کرد. تحلیل اساطیری یکی از این شیوه‏هاست که نشان‏دهندۀ برجستگی‏های ویژۀ این حکایت است. در این پژوهش با استفاده از نظریۀ «یونگ» دربارۀ کهن‏الگوها و نمادها و تلفیق آن با نظریۀ «نورتروپ فرای» در مورد میتوس‏های شکل‏دهندۀ اثر ادبی، حکایت شیر و گاو تحلیل شد. به این منظور پس از ذکر چارچوب نظری و روش، نمادها و کهن‏‎الگوهای بخش‏های مختلف این حکایت با تحلیلی اسطوره‏ای شکافته و بررسی ‏شد و سپس ارتباط آن‏ها با میتوسِ شکل‏دهندۀ آن بخش از حکایت بیان ‏شد. در پایان روشن شد که این حکایات دارای سه بخش ساختاری شامل زمینه، گره‏افکنی و گره‏گشایی است که منطبق با میتوس‏های تابستان، زمستان و بهار است که به ترتیب نشان‏دهندۀ انواع ادبی رُمانس، آیرونی و کمدی است.

https://perlit.tabrizu.ac.ir/article_984_86357df15df9f6139441211cbb1557be.pdf

دانشگاه تبریز زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) 2251-7979 65 226 2013 02 19 element عنصر «گفتگو» در تاریخ بیهقی 47 75 985 FA قاسم صحرائی دانشیار دانشگاه لرستان علی حیدری دانشیار دانشگاه لرستان مریم میرزایی مقدم دانشجوی دانشگاه لرستان Journal Article 2012 12 07 چکیده در محیط دربار سلطان مسعود غزنوی، بی اعتمادی عمیقی در لایه‌های مختلف حکومت وجود داشت که زمینۀ انواع توطئه‌ها و فتنه‌انگیزی‌ها را فراهم می‌آورد. ابوالفضل بیهقی به کمک ابزارهایی هم‌چون عنصر داستانی «گفتگو»، کوشیده است به نحوی زیرکانه و پوشیده آن واقعیت‌ها را آشکار سازد و آن‌ها را در بوته نقد قرار دهد. بیهقی با این انگیزه و هدف خاص از طریق گفتگو به توصیف دقیق شخصیت‌ها و روابط آنها پرداخته است. وی گاه از طریق بازگویی جملاتِ اشخاص در لابه‌لای گفتگوهایشان، آنها را قابل‌اعتماد یا غیرقابل اعتماد معرفی کرده است. هم‌چنین گاه فضای بی‌اعتمادی را از طریق گزینش‌ها و پاره‌های برگزیدۀ خود از میان گفتگوی شخصیت‌ها منعکس کرده است. بیهقی معمولاً انتقاد خود را در لفافه‌ای از گفتگوهای دیگران می‌پیچد و از طریق گفتگوی آن‌ها بسیاری از سیاست‌های اشتباه حکومت غزنویان و شخص مسعود را زیرکانه و غیر مستقیم برملا می‌کند.

https://perlit.tabrizu.ac.ir/article_985_1b585cb8e287545ce2107c4f4666695c.pdf

دانشگاه تبریز زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) 2251-7979 65 226 2013 02 19 study بررسی تطبیقی مفهوم عرفانی عشق دراندیشۀ‌ عطّار و سهروردی 75 105 986 FA الهام علی جولا کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد تهران شما هنگامه آشوری استادیار دانشگاه آزاد شمال تهران Journal Article 2012 12 05 نگاه عطّار نیشابوری به مقولۀ «‌عشق»،‌ نگاهی عارفانه و عقل گریز است. او عقل را در ساحت عشق ناکارآمد می‌شمارد و راه وصول به عشق را گذر از حصار عقل می‌داند؛ اما درمقابل، سهروردی با نگرش فلسفی و اشراقی خویش عشق را فرزند عقل و ملازم آن می‌خواند و رسیدن به حُسن را جز از طریق علم و آگاهی میسّر نمی‌داند. از منظر این دو اندیشمند، عشق در مجموعۀ هستی سریان دارد و هر موجودی - اعمّ از مادّی و غیرمادّی - از آن بهره و نصیبی دارد و درحقیقت، عشق رابط وجودی میان موجودات عالم است. از نگاه این دو متفکّر، غایت عشق فنای در معشوق است. مقدّمۀ عشق، به اعتقاد عطّار، «طلب» و به عقیدۀ سهروردی، «معرفت» و «محبّت» است. در نگاه عرفانی این دو حکیم، بریدن از خویش، مبارزه با نفس و وحدت گرایی، از مهم‌ترین آثار و نتایج عشق است. این نوشتار درصدد یک بررسی تطبیقی در باب عشق از منظر این دو عارف حکیم است.

https://perlit.tabrizu.ac.ir/article_986_0587a32baca1fe3575751b425c93dee4.pdf

دانشگاه تبریز زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) 2251-7979 65 226 2013 02 19 Historical life of Anahita in the characters of Shirin and Shak(k)ar of Nazami حیاتِ تاریخیِ ایزدبانوی آناهیتا در شیرین و شکرِ نظامی 105 129 987 FA محمد علی محمودی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان فرزاد شفیعی فر دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر دانشگاه سیستان و بلوچستان یعقوب فولادی دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان Journal Article 2012 07 16 چکیده اسطوره، به عنوان گونه‌ای نگاه به جهان، ریشه در اعماق ذهنِ بشر و دورۀ پرستش رب‌النوع‌ها دارد. شکل‌گیری این نوع نگاه به مرورِ زمان و با گذشت سالیان دراز صورت می‌گیرد. به همین علّت اساطیر با فرهنگ اقوام گره می‌خورند. این ارتباط و گره‌خوردگی باعث می‌شود که اسطوره در طول تاریخ دائماً بازتولید شود. یکی از اصلی‌ترین جایگاه‌های این بازتولید آثار ادبی و هنری است. در این آثار، بازتولید گاه آگاهانه است و گاه ناآگاهانه؛ گاه به صورت مستقیم و با همان شکل است و گاه با جرح و تعدیل و به شکل‌های مختلف. اسطوره گاه در برخورد با تاریخ برای ادامۀ حیات خود به لایه‌های ژرف‌ترِ متون پناه می‌برد. این پژوهش بر آن است تا چگونگی و چرایی بازتولید ایزدبانوی "آناهیتا" را در منظومۀ "خسرو و شیرین" نظامی نشان‌دهد. به نظر می‌رسد ایزدبانوی آناهیتا از طریق ادبیات عامّه در شخصیت "شیرین" و "شکرِ" نظامی تبلّور یافته و به حیات خود در کالبَدی جدید ادامه داده است.

https://perlit.tabrizu.ac.ir/article_987_0c6ef07ccb3ce68b38c62fb0345eef45.pdf

دانشگاه تبریز زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) 2251-7979 65 226 2013 02 19 From Khamseh / Quintet Composing to Khamseh / ouintet Scholarships( critical Study of Khamseh / Quintet Researches) از خمسه‌سرایی تا خمسه ‌پژوهی (بررسی انتقادی تحقیقات حوزۀ خمسه‌پژوهی) 129 163 988 FA عباس واعظ زاده دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد ابوالقاسم قوام دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد عبدالله رادمرد دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد مریم صالحی نیا دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2013 01 17 چکیده خمسه‌سرایی یکی از سنت‌های دیرپای ادب فارسی است که در قرن شش هجری توسط نظامی پایه‌گذاری شد و تا قرن چهارده هجری در ایران و قلمرو نفوذ فرهنگ ایران به حیات خود ادامه داد. در طی این تاریخ هشتصد ساله بسیاری از شاعران ایرانی، هندی و ترک بـه سـرودن مثنوی‌هایی به تقلید از خمسۀ نظامی پرداخته‌اند. ایـن سنت ادبی را می‌توان پس از شاهنامه‌سرایی، پراقبال‌ترین سنت ادبی فارسی دانست؛ اما تا کنون پژوهش جامعی حول آن صورت نگرفته و بسیاری از خمسه‌های ادب فارسی ناشناخته باقی مانده-اند و فهرست دقیقی از آنها در دست نیست. این مقاله با معرفی و نقد و بـررسی عمده پژوهش‌های انجام شده در این زمینه، کمبودها و کاستی‌های این پژوهش‌ها را یادآور شده و پیشنهادهایی برای پژوهش در این حوزه ارائه کرده است.

https://perlit.tabrizu.ac.ir/article_988_1339268a84b4ef611b87e3ec9b09bce8.pdf