دانشگاه تبریز زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) 2251-7979 79 253 2026 06 22 Introduction and evaluation of new poems and composition styles of Vis and Ramin's Dah-Nāmah in Safīnah-yi Tabrīz معرفی و ارزیابی سروده ‎ها و نویسش ‎های تازۀ ده‎نامۀ ویس و رامین در سفینۀ تبریز 1 29 21299 10.22034/perlit.2025.69730.3874 FA منوچهر جوکار دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. سجاد دهقان دانشجوی دورۀ دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. مهراب مدرس خو دانشجوی دورۀ دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Journal Article 2025 12 15 Only a few manuscripts of the classical Persian verse romance Vis and Ramin by Fakhr alDin Asʿad Gurgani, composed in the 5th century AH (11th century CE), are extant. The work has been printed five times, among which the critical and scholarly edition prepared by the Georgian researchers Todua and Gwakharia is the most significant. Their edition is based on eleven complete and fragmentary manuscripts, none of which date earlier than the 9th century AH. Therefore, discovering and examining any trace of Vis and Ramin predating this period is of considerable importance and can greatly contribute to the literary community’s understanding, introduction, and reevaluation of this ancient and valuable work. One source unavailable to previous editors is the Safīnah-yi Tabrīz manuscript (dated 723 AH), which contains 730 couplets from Vis and Ramin’s Dah-Nāmah, composed by Abu’lMajd Tabrizi. Considering the linguistic and historical significance of Vis and Ramin and its precedence over other extant manuscripts, the present study first introduces six newly identified poems in this romance, then reports 182 newly found couplets, and finally proposes revisions to ten couplets based on these new variant readings. The researchers hope that the findings of this study will contribute to a more refined and reliable text of Vis and Ramin. از منظومۀ عاشقانۀ کهن <em>ویس و رامین</em> اثر فخرالدین اسعد گرگانی متعلّق به سدۀ پنجم قمری دست‎نویس ‎های کمی موجود است. این اثر تاکنون پنج بار چاپ شده‌است که مهم‎ترین آن‎ها تصحیح علمی و انتقادی پژوهشگران گرجستانی تودوا و گواخارایا است. این تصحیح با یازده دست‎نویس کامل و گزیده صورت پذیرفته که تاریخ تحریر هیچ ‎یک از آن‎ها کمتر از سدۀ نهم قمری نیست، بنابراین یافتن و بررسی کردن هرگونه نشانه ‎ای از <em>ویس و رامین </em>متعلّق به پیش از این سده، بسیار مغتنم است و می ‎تواند به جامعۀ ادبی در شناسایی و ویرایش بهتر این اثر فاخر و پراهمیّت کهن، یاری‎رسان باشد. یکی از منابعی که تاکنون در تصحیح این اثر مورداستفادۀ مصححان نبوده، دست‎نویس <em>سفینۀ تبریز </em>(723ق) است. در این دست‎نویس 730 بیت از بخش دَه‎نامۀ <em>ویس و رامین</em>، به‎ کتابت ابوالمجد تبریزی آمده‌است. نگارندگان در جستار پیشِ رو، با پیش چشم داشتن اهمیت ویژۀ زبانی و تاریخیِ منظومۀ <em>ویس و رامین</em> و تقدّم دست‎نویس <em>سفینۀ تبریز</em> بر دیگر دست‎نویس‎ های موردبررسی مصححان این منظومه، بنا دارند در گام نخست به معرفی شش سرودۀ تازه در این منظومه بپردازند، سپس تمامی نویسش‎‎ های تازه از 182 بیت را گزارش کنند و پس از آن، ده بیت را براساس نویسش ‎های تازه، تصحیح نمایند. امید می‎ رود این کار در به دست دادنِ متنی منقّح از این منظومۀ کهن یاری رسانَد. https://perlit.tabrizu.ac.ir/article_21299_0a5bd18b29ba126ad6f513592ed8de7d.pdf